Je moment markeren: waarom zou je?

Waarom niet? En nog 11 redenen.

Eerlijk: er is altijd wel een reden om het niet te doen.

Je bent te druk. 'We deden het altijd al zó.' Misschien sowieso beter later. 'Wie zit hier nou op te wachten?' Veel te zweverig. Er is te weinig budget. Je wordt al moe als je er (dieper) over nadenkt – veel te veel gedoe. 'Het is niet aan mij.' 'Ik vind het een beetje overdreven.'

Herkenbaar?

Tot zover alle argumenten om dit prille idee of kleine verlangen voorbij te laten gaan. Want intussen voelen we ergens wel dat het anders kan. Dat dit samenzijn meer aandacht mag krijgen. Dat verdient het. Dat weet je.

Daarom hieronder 11 redenen om wél je moment te pakken.

1. Omdat we best wat vaker zouden mogen spelen

Als kind deden we het vanzelfsprekend — maken, bewegen, verzinnen, improviseren. Niet omdat iemand het vroeg, maar omdat het gewoon in ons zat. Ergens onderweg zijn we dat verleerd. ‘Volwassen zijn betekent serieus doen.’

Niets is minder waar. Stuart Brown laat zien dat spelen geen luxe is, maar een biologische behoefte — net zo fundamenteel als slapen. Zonder spel stoppen we met groeien, en een cultuur zonder spel wordt harder, stijver, minder menselijk.

Hmmm… Memorabele momenten brengen ons terug naar die oorspronkelijke staat van menszijn — ze nodigen het scheppende in ons uit, wat ook wel muzisch wordt genoemd: een woord dat stamt uit een tijd ver vóór kunst en wetenschap van elkaar gescheiden waren. Toen verwondering nog heel gewoon was.

Een goed ontworpen moment geeft mensen toestemming om even niet te functioneren, maar te spelen. Open. Aanwezig. Licht. En juist in die toestand ontstaat echte verbinding.

2. Omdat we overleven dankzij vreemde momenten met vreemden

We bewegen veel langs elkaar heen — voelen nauwelijks verbinding met, of verantwoordelijkheid voor, elkaar. Ondertussen staat de aarde in brand en kunnen we ons die verdeeldheid niet meer veroorloven.

Wat we nodig hebben is het tegendeel.

Fysieke nabijheid. Een onverwachte ontmoeting. Vreemden die even samen iets delen — een glimlach, een moment van herkenning, de stille wetenschap dat je niet alleen bent in wat je voelt.

Betoverende momenten als verzet. En misschien wel als manier van overleven.

3. Omdat we meer zijn dan een hoofd op pootjes

Onze gedachten leiden, ons lichaam volgt. Dat is het dominante westerse patroon.

Maar van Aristoteles tot Rudolf Steiner wijzen denkers op iets anders: de mens is geen optelsom van losse delen, maar een geheel — body, mind and soul zijn drie dimensies van hetzelfde wezen. Onlosmakelijk verbonden en alleen samen volledig.

Inheemse culturen wisten dit al eeuwen. Sjamanen in de Amazone en de Andes behandelden nooit alleen het lichaam, of alleen de geest. Ze behandelden het hele wezen.

Wat ik in de praktijk zie — en zelf als mens ervaar — is dat we dát willen. Niet een programma dat enkel ons hoofd vult, maar een moment dat ons als heel mens verwelkomt. Dat ruimte maakt voor wat we voelen, wat we dragen, wat we hopen. Dit wéten we met ons hoofd niet altijd, maar het is een diep verlangen.

Memorabele momenten doen dat. Ze laten je even ophouden met functioneren — je mag gewoon zijn.

4. Omdat we deze Kairos-tijd nodig hebben

Rituelen zijn interpunctie in een steeds hectischer wordende wereld — een essentiële pauze die zegt: hé, stop even, adem in, dit is echt belangrijk.

We hebben ze nodig om contact te maken met onze diepste gevoelens en gedachten, met onze ontluikende hoop en onze verlammende angsten. Om taal te geven aan wie we zijn en waar we naartoe gaan. Een betekenisvol ritueel — één die het geloofssysteem en de waarden van betrokkenen echt weerspiegelt — zorgt voor een psychologisch gezonder individu. En bij uitbreiding: voor een aanzienlijk gezondere samenleving.

(Ja, echt. Het klinkt groots.Dat is het ook.)

5. Omdat je leven gemeten wordt in momenten

Je leven wordt gemeten in momenten — niet in grenzeloze tijd.

Langere periodes die belangrijk voor je waren — een relatie, je studietijd, dat ene deel van je carrière, de tijd dat je in dat huis woonde — onthouden we niet van minuut tot minuut. We onthouden de markante momenten, de pieken en de dalen, de keren dat iets ons werkelijk raakte. Dat blijft bij.

Eén geladen moment doet meer dan uren, weken, maanden. Ook al zijn die omvangrijker in hun duur. Dat geladen moment kán je gebeuren, het komt wel eens uit de lucht vallen… Maar veel vaker ontstaat het niet vanzelf. Zo’n moment vraagt om iemand die wat waagt. Een onverwachte wending, een aanpak die afwijkt, een uitnodiging die je even doet fronsen. Want een moment waar niets op het spel staat, gaat waarschijnlijk ook niet zo bijzonder zijn.

6. Omdat het helpt om abstracte processen vast te pakken, vorm te geven

Verandering brengt onzekerheid mee. Een nieuwe baan, een verlies, een kind dat mijlpalen verslijt bij de vleet — zulke momenten laten ons even zweven tussen twee werelden, het oude voorbij en het nieuwe nog niet begonnen. Antropologen noemen dat de liminale fase: de toestand van het 'er tussenin', waarin je noch het één noch het ander bent. Een vruchtbare, maar ook kwetsbare plek.

Rituelen geven die overgang een vorm. Ze nemen de onzekerheid niet weg — maar maken haar draaglijk. Ze markeren wat er is gebeurd, erkennen wat er op het spel staat en begeleiden ons naar wat komen gaat. Ze bieden houvast op het moment dat de grond verschuift — en geven ons het gevoel dat we niet alleen door die verandering heen gaan, maar er samen doorheen worden gedragen. We doen niet, we worden gedaan.

7. Omdat een klein moment een groot verschil kan maken

Een ritueel is meer dan een viering of verwerken van wat al is. Het is een instrument van verandering — niet door grote woorden of rationele argumenten, maar via symbolen, herhaling en het lichaam, via emotie en ervaring. Davis-Floyd laat zien hoe rituelen diep inwerken op wie we denken te zijn: ze herschrijven onze plek in de wereld en onze zelfperceptie.

Wat in een betekenisvol moment wordt overgedragen, wordt geschreven in je zijn.

Zoals Victor Turner het verwoordde: het is geen kwestie van kennis opdoen, maar van verandering van wezen. Een innerlijke verschuiving die soms maar een paar minuten duurt — maar tientallen jaren meegaat. Dat is de stille kracht van een goed ontworpen moment: het verandert je, zonder dat je precies kunt zeggen wat er gebeurde.

8. Omdat het een nieuw 'wij' kan smeden

Rituelen zijn van nature sociaal. Ze smeden — al is het maar voor even — een nieuw 'wij'. Deelnemers en getuigen worden verenigd rond een gedeeld moment: een waarde, een overgang, een belofte. Iedereen aanwezig weet dat dit telt, en juist dat gedeelde bewustzijn schept iets dat moeilijk te benoemen maar onmiskenbaar te voelen is. Gemeenschap.

Dat gevoel van verbondenheid is niet bijkomstig — het is een van de kernfuncties van het ritueel. Een gemeenschap die samen markeert, bevestigt niet alleen de verandering van het individu, ze bevestigt zichzelf. Herinnert zichzelf aan haar eigen waarden, haar eigen verhaal, haar eigen samenhang. En in tijden van fragmentatie en vervreemding is dat misschien wel de meest radicale daad die een ritueel kan verrichten.

9. Omdat redelijkheid altijd zal winnen — tenzij jij dat niet toelaat

Hoogtepunten creëren is moeilijker dan het lijkt. Niet omdat het ingewikkeld is — maar omdat de redelijkheid altijd toeslaat. Er is altijd iets urgenter: een agenda die te vol is, budget dat ontbreekt, een gevoelsmatige drempel die net te hoog is. En zo schuift het op — naar volgend jaar, naar later, naar nooit.

Eugene O'Kelly was CEO toen hij op zijn 53e hoorde dat hij nog drie maanden te leven had. In die laatste maanden creëerde hij meer betekenisvolle momenten dan in de vijf jaar daarvoor — niet omdat hij ineens meer tijd had, maar omdat hij ophield te wachten. Hij schreef: 'In twee weken heb ik meer perfecte momenten gehad dan de afgelopen vijf jaar.'

De valkuil is niet onwil. Het is uitstel. De ene dag loopt over in de andere, een jaar gaat voorbij — en nog steeds heb je dat moment niet gecreëerd. Je wandelt op een vlakte, terwijl het een bergketen had kunnen zijn.

Wat heb jij nodig om te beginnen?

10. Omdat actieve bescheidenheid mooier is

Bescheidenheid wordt vaak als een mooie eigenschap gezien. Maar bij het maken van een moment kan die je behoorlijk in de weg zitten — onzichtbaar blijven, niet willen opdringen, 'chill' overkomen. In die passieve vorm staat ze memorabele momenten behoorlijk in de weg.

Parker laat zien wat er gebeurt als je haar omdraait. Een goede host durft te kiezen - niet voor zichzelf, maar voor de mensen die zijn uitgenodigd. Want pas als jij weet waarom je samenkomt, kunnen zij echt volledig aanwezig zijn.

Ze noemt dat vrijgevige autoriteit: leiden met een sterke hand, maar in dienst van de ander. Niet om jezelf te laten gelden, maar om anderen te beschermen, te verbinden en zich gezien te laten voelen. Jij staat niet in de spotlight — jij creëert de omstandigheden waarin anderen dat kunnen.

Want actieve bescheidenheid vraagt ook moed. De moed om als eerste je authentieke zelf te laten zien - een persoonlijk verhaal te delen, eerlijk te zijn over wat dit moment voor jou betekent en hoe je het hebt bedoeld. Niet om te overrulen, maar juist om anderen uit te nodigen zich ook open te stellen, aan het moment over te geven. Dát is bescheidenheid in haar krachtigste vorm.

11. Omdat routine je soms ook in de weg zit

Bekend gezelschap, vertrouwde plek, voorspelbaar verloop. Herkenbaar?

We komen samen - maar nemen onszelf mee zoals we altijd zijn. Dezelfde rollen, dezelfde dynamieken, dezelfde onuitgesproken codes die bepalen wie het woord neemt en wie zwijgt. Een bijeenkomst die begint en eindigt zonder dat er iets werkelijk is verschoven. Ook wel: de automatische piloot.

Een antwoord zit in ontheemding. De bewuste keuze om mensen even uit hun vertrouwde patronen te halen - zodat er een tijdelijke alternatieve wereld ontstaat waarin andere dingen mogelijk worden.

Dat vraagt minder dan je denkt. Een onverwachte regel - geen telefoons, een ongewone werkvorm, de uitnodiging om je speelse zelf mee te nemen in plaats van je professionele -doorbreekt de stille codes die hiërarchie in stand houden. Beperkingen werken juist bevrijdend: ze halen mensen terug naar het moment, en naar elkaar.

Juist daar brengen mensen delen van zichzelf mee die ze normaal achterhouden.

Soms is één onverwacht element genoeg om mensen bewust aanwezig te laten zijn – het samenkomen ‘anders dan anders’ te maken. Je hoeft de wereld niet op z’n kop te zetten; één bewuste keuze maakt al het verschil.

12. Omdat we alleen nú hebben

We maken van het leven een aaneenschakeling van uitgestelde momenten. Altijd is er iets dat eerst moet, iets dat nog op uitvoering wacht, iets dat nog niet helemaal af is.

Maar je leven speelt zich niet af in de voorbereiding. (Zeg ik ook tegen mezelf.)

Het speelt zich af in de momenten dat je bewust aanwezig bent — dat je je laat gebeuren. Dat er iets anders dan anders kan ontstaan met de mensen om je heen.

Dus: wat is jouw moment? Pak het!

Wil je een eerste stap zetten, maar weet je nog niet precies hoe? Download Pakje Moment — een compacte kennismaking met ritueelontwerp, bewust en eenvoudig. Voor particulieren, teams en organisaties die ergens bewust bij stil willen staan.

[→ Download Pakje Moment]